Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi tərəfindən nəticəəsaslı büdcə mexanizminin tətbiqi islahatlarına cəlb olunan sektorlar üzrə icmallaşdırılmış büdcə planlarının 2025-ci il üzrə icrasına dair monitorinqin nəticələri açıqlanıb.

Nazirlikdən bildirilib ki, monitorinq nəticələri nəticəəsaslı büdcə mexanizminin tətbiqi islahatlarına cəlb olunan “Təhsil”, “Kənd təsərrüfatı” və “Ətraf mühitin mühafizəsi” sektorlarını əhatə edir. Monitorinq çərçivəsində qeyd olunan sektorlar üzrə strateji hədəflərin və nəticə göstəricilərinin icra dinamikası, eləcə də ayrılmış büdcə vəsaitləri və nəticə göstəriciləri arasındakı korrelyasiya təhlil edilib, habelə aparılmış təhlillərin nəticələrindən irəli gələn metodoloji tövsiyələr, reytinq və digər məsələlər sənəddə əks etdirilib.

Sənəd Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2018-ci il 24 avqust tarixli 235 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Ortamüddətli xərclər çərçivəsinin hazırlanması Qaydası”na və “Azərbaycan Respublikasının 2027-ci il dövlət büdcəsi layihəsinin hazırlanması haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 30 yanvar tarixli 71s nömrəli Sərəncamına əsasən hazırlanaraq dərc olunur.

Gundemxeber.org

2025-ci ilin dövlət büdcəsində “Ətraf mühitin mühafizəsi” sektoru üzrə 10 icraçı təşkilat tərəfindən 5 proqram üzrə 26 tədbirin həyata keçirilməsi üçün 402,9 milyon məbləğində vəsait (əvvəlki illə müqayisədə 26 milyon manat və ya 6,9 faiz çox) proqnozlaşdırılıb, icraçı təşkilatların sifarişləri əsasında 374,1 milyon manat (92,9 faiz) və ya proqnozda nəzərdə tutulduğundan 28,7 milyon manat məbləğində az vəsait ayrılıb.

Gundemxeber.org Maliyyə Nazirliyinə istinadla xəbər verir ki, icraçı təşkilatlar tərəfindən təqdim edilən məlumatlara əsasən ayrılan vəsaitdən tam həcmdə istifadə olunub. Sektor üzrə istifadə edilmiş vəsaitin 10,7 faizi Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və strukturuna daxil olan qurumlar (Meşələrin İnkişafı Xidməti, Milli Hidrometeorologiya Xidməti və Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması Xidməti), 67,7 faizi yerli icra hakimiyyəti orqanları, 21,6 faizi isə sektorda fəaliyyəti olan digər təşkilatlar tərəfindən icra olunan tədbirlərin payına düşüb.

Gundemxeber.org

Gundemxeber.org

Gundemxeber.org

Naxçıvandan keçən və Zəngəzur dəhlizinin tərkib hissəsi olan dəmir yolu beynəlxalq tranzit üçün əhəmiyyətlidir. Azərbaycan-Zəngəzur-Naxçıvan-Türkiyə istiqamətində uzanan dəmir yolu yalnız Azərbaycanın iki regionunu deyil, Çindən Avropaya qədər uzanan dəmir yolları sistemini birləşdirəcək.

Gundemxeber.org xəbər verir ki, beynəlxalq ticarət üçün Naxçıvan dəmir yolu xəttinin yenidən qurulması zəruridir. İşlər yekunlaşdıqdan sonra yolun buraxılış qabiliyyəti 15 milyon ton olacaq.

“Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin məlumatına əsasən xəttin uzunluğu 188 kilometrdir, yeni layihəyə əsasən isə bu göstərici 194,2 kilometr təşkil edəcək. 10 stansiyanın və 3 sərnişin dayanacağı platformasının yenidən qurulması nəzərdə tutulur.

Hazırda Naxçıvan dəmir yolu xəttinin Salamməlik stansiyasından Ermənistanla dövlət sərhədinədək olan 7 kilometrlik hissəsi üzrə layihələndirmə işləri tamamlanıb və tikinti işlərinə başlanılıb. Ərazidə mühəndislik və infrastrukturun yaradılması işlərinin bir qismi yekunlaşıb, digər hissəsi isə davam edir. Sentyabrın sonunadək yolun üst quruluşunun 6,3 kilometrlik hissəsinin quraşdırılması planlaşdırılır. Sərhəddən 700 metr məsafədə yerləşən qalan hissədə isə minatəmizləmə işləri tamamlandıqdan və layihələrin uzlaşdırılması məqsədilə Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu (TRIPP) üzrə layihə hazır olduqdan sonra tikinti-quraşdırma işlərinə başlanılması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, Sədərək stansiyasından Türkiyə ilə dövlət sərhədinədək olan hissənin gələcəkdə Türkiyə tərəfindən icra edilən Qars-İğdır-Dilucu dəmir yolu ilə texniki və layihə baxımından uyğunlaşdırılması planlaşdırılır.

Görülən işlərə nəzər saldıqdan sonra aydın olur ki, söhbət heç də dəmir yolunun təmirindən deyil, yeni müasir texniki avadanlıqlarla təchiz olunan dəmir yolunun tikintisindən gedir. Bu yol istismara verildikdən sonra Xəzəryanı regionla Türkiyə və Avropa arasında yeni ticarət yolu açılacaq. Bunun iqtisadi mahiyyəti yalnız tranzit gəliri əldə etməkdən ibarət deyil. Yol beynəlxalq xarakter daşıdığı üçün iri şirkətlər Naxçıvana sərmayə yatırıb yük terminalları tikəcək, nümayəndəliklərini açacaqlar, dəmir yoluna və vaqonlara xidmət məntəqələri təşkil olunacaq ki, bu da muxtar respublikanın beynəlxalq ticarət əlaqələrində rolunu artıracaq. Bununla yanaşı yeni iş yerləri açılacaq, logistika üzrə mütəxəssislərə ehtiyac artacaq və bütün bunlar perspektivdə Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsinə keçidindən xəbər verir.

Naxçıvan ilə Azərbaycanı birləşdirən dəmir yolu Sovet hökuməti dövründə mövcud idi. Lakin bu yolun Ermənistandan keçən hissəsini erməni separatçıları, Azərbaycandan keçən hissəsini isə AXC-Müsavat hakimiyyətinin nümayəndələri dağıtmışdılar. Yolun strateji əhəmiyyətini anlamayanlar polad reysləri söküb satırdılar. Lakin Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın coğrafi mövqeyini dəqiq qiymətləndirərək Zəngəzur dəhlizinin yaradılması təşəbbüsü ilə çıxış edərək Amerika və Avropadan dəstək aldı. Prezidentin Naxçıvana səfəri zamanı dəmir yolunun tikintisinin gedişi ilə tanış olması da təsadüfi xarakter daşımırdı.

Bu gün Azərbaycanın şimal və cənubunda baş verən hərbi münaqişələr Orta Dəhlizin funksionallığını artırıb. Orta Dəhlizin davam olan Zəngəzur dəhlizi də Çin və Mərkəzi Asiya respublikalarını Türkiyə və Avropa ilə birləşdirir. Çin və digər Cənub Şərqi Asiya ölkələri məhz Orta Dəhliz ilə Avropa ilə ticarəti davam etdirmək istəyir. Avropa Rusiya ilə qarşıdurma vəziyyətində olduğu üçün ixrac və idxal əməliyyatlarını sabit regiondan-Azərbaycan üzərindən həyata keçirməyə çalışır ki, bu da daşınan yükün həcmini artırır. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizinin tez bir zamanda istismara buraxılması lazımdır.

Dəhlizin Ermənistanın ərazisinə düşən hissəsini isə rəsmi İrəvan tez bir zamanda tikib istifadəyə verməlidir.

Gundemxeber.org

Dünya bazarında Azərbaycan neftinin qiyməti ucuzlaşıb.

Gundemxeber.org xəbər verir ki, “Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,07 dollar və ya 0,07 faiz azalaraq 95,5 dollar olub.

Qeyd edək ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb.

Gundemxeber.org

Ölkənin iqtisadi, sosial və digər sahələrində olduğu kimi informasiya təhlükəsizliyi sahəsi də Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı, Prezidentin ali diqqət və qayğısı ilə daim əhatə olunub. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il 10 avqust tarixli Fərmanı ilə “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər təsdiq edilib. Bununla da Azərbaycan Respublikasında informasiya təhlükəsizliyinin, o cümlədən kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi sahəsində yeni hüquqi mərhələnin başlanğıcı qoyulub.

Gundemxeber.org xəbər verir ki, bu barədə Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti məlumat yayıb.

Bildirilir ki, informasiya təhlükəsizliyinin, o cümlədən kibertəhlükəsizliyin xüsusi çəkiyə malik olduğu dövrdə məhz bu sahəni tənzimləyən hüquqi aktların təkmilləşdirilməsi barədə ölkə başçısı tərəfindən Fərman qəbul edilməsi informasiya təhlükəsizliyi sahəsinə olan ali diqqət və qayğının bariz nümunəsidir.

Beynəlxalq təcrübə və qanunvericiliyin təhlili əsasında hazırlanmış dəyişikliklərə əsasən “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun tənzimləmə dairəsi genişləndirilərək informasiya təhlükəsizliyinin, o cümlədən kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi ilə bağlı münasibətlər Qanunun tənzimlədiyi ictimai münasibətlərin dairəsinə daxil edilib.

Dəyişikliklər çərçivəsində ilk dəfə “informasiya infrastrukturu”, “kibertəhlükəsizlik”, “kiberməkan”, “kompüter insidentlərinə qarşı mübarizə mərkəzi (CERT)”, “Milli CERT”, “Dövlət Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzi (Dövlət CERT/GOV CERT”) və digər anlayışlar Qanunda təsbit olunub.

Yeni hüquqi mərhələnin ən vacib məqamlarından biri Dövlət Kompüter İnsidentlərinə Qarşı Mübarizə Mərkəzinin (Dövlət CERT/GOV CERT) qanunvericilik səviyyəsində hüquqi statusunun müəyyənləşdirilməsidir. Müvafiq Fərmanla Dövlət CERT-in səlahiyyətləri informasiya təhlükəsizliyi sahəsində mərkəzi icra hakimiyyəti orqanı olan Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti tərəfindən həyata keçiriləcək.

Dövlət CERT-in əsas fəaliyyət istiqamətlərinə dövlət informasiya infrastrukturlarının kibertəhdid, kiberhücum və kiberinsidentlərə qarşı fasiləsiz monitorinqinin aparılması, təhlükəsiz internet şəbəkəsi ilə təmin edilməsi, informasiya təhlükəsizliyi insidentlərinin aşkarlanması və səbəblərinin araşdırılması, insidentlərin qarşısının alınması və nəticələrinin aradan qaldırılması, habelə proaktiv informasiya təhlükəsizliyi tədqiqatlarının aparılması daxildir.

Bununla yanaşı, “gov.az” domen zonasına bənzədilərək yaradılmış saxta domenlərin aşkarlanması və monitorinqi də Dövlət CERT-in fəaliyyət istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirilib.

“Dəyişikliklərin tətbiqi ilə bağlı növbəti mərhələdə bir sıra hüquqi aktların hazırlanması nəzərdə tutulur. Belə ki, Qanunun tətbiqi barədə Fərmana əsasən “Dövlət CERT-in Əsasnaməsi, “Dövlət orqanlarına (qurumlarına), habelə mühafizə olunan şəxslərə, qorunan və strateji obyektlərə məxsus informasiya infrastrukturunun informasiya təhlükəsizliyinin və kibertəhlükəsizliyinin təmin edilməsi Qaydaları” hazırlanacaq.

Yeni hüquqi çərçivə dövlətin informasiya infrastrukturunun təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə, informasiya təhlükəsizliyi üzrə institusional mexanizmlərin gücləndirilməsinə və dövlət informasiya sistemlərinə qarşı mümkün təhdidlərə daha çevik və koordinasiyalı şəkildə cavab verilməsinə imkan verəcək”, - deyə XRİTDX-nin məlumatında qeyd olunub.

Gundemxeber.org

Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) 2026-2027-ci illər üçün ortalama gündəlik qlobal neft tələbatı üzrə proqnozunu açıqlayıb.

Bu barədə OPEC-in aylıq hesabatına istinadən xəbər verir.

Hesabata əsasən, gələn il ortalama gündəlik qlobal neft tələbatı 107,9 mln. barel olacaq (öncəki proqnoz göstərici – 107,88 mln. barel) ki, bu da 2026-cı ilin proqnoz göstəricisindən 2,16 mln. barel çoxdur.

Proqnoza əsasən, bu il qeyd olunan göstəricinin 105,74 mln. barel olacağı proqnozaşdırılır (öncəki proqnoz göstərici - 105,94 mln. barel), bu da 2025-ci ilin göstəricisi (105,16 mln. barel) ilə müqayisədə 0,58 mln. barel çoxdur.

Xatırladaq ki, 2024-cü ildə qlobal gündəlik neft tələbatı ortalama 103,84 mln. barel olub.

Gundemxeber.org

Azərbaycanın iyul ayında gündəlik neft hasilatı 440 min barrel təşkil edib.

Gundemxeber.org xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu, OPEC+ kvotasından 111 min barel aşağı, iyun ayının göstəricisi ilə isə eynidir.

Qeyd edək ki, OPEC+ sazişi çərçivəsində Azərbaycanın 2026-cı il üçün gündəlik neft hasilatı kvotası 551 min barreldir.

Gundemxeber.org

Arıçılıq sahəsində müasir yanaşmaların tətbiqi, arı sağlamlığının qorunması və biotəhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi məqsədilə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Xidmətlər Agentliyinin Aqrar Təlim Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə Şəki şəhərində "Arı Xəstəliklərinin İdarə Edilməsi: Müasir Çağırışlar və Biotəhlükəsizlik" mövzusunda genişmiqyaslı təlim proqramına start verilib.

 Gundemxeber.org xəbər verir ki, yerli və beynəlxalq ekspertlərin, dövlət qurumlarının nümayəndələrinin, baytarlıq mütəxəssislərinin və arıçıların iştirak etdiyi proqram arıçılıq sahəsində mövcud çağırışların müzakirəsi, xəstəliklərin effektiv idarə olunması, qabaqcıl beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və praktik biliklərin artırılması məqsədi daşıyır. Təlim çərçivəsində iştirakçıların nəzəri biliklərinin təkmilləşdirilməsi ilə yanaşı, sahədə tətbiq olunan müasir idarəetmə və biotəhlükəsizlik yanaşmaları üzrə praktiki bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi də nəzərdə tutulur.

 Aqrar Xidmətlər Agentliyinin sədri Sərdar Hacıyev bildirib ki, təlim proqramı arıçılığın dayanıqlı inkişafına, arı ailələrinin sağlamlığının qorunmasına, xəstəliklərin qarşısının alınmasına və müasir biotəhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiqinə yönəlib. O qeyd edib ki, iqlim dəyişiklikləri və xəstəliklərin yayılma riskinin artdığı bir şəraitdə arıçılar arasında maarifləndirmənin və profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi vacibdir. Təlimlərin fermerlərin real ehtiyaclarına uyğun təşkili məqsədilə 25-ci Yubiley Arıçılıq Məhsullarının Ənənəvi Respublika Sərgi-Satış Yarmarkası çərçivəsində 11 iqtisadi rayonu təmsil edən 173 arıçı arasında keçirilmiş sorğu nəticəsində toplanmış məlumatlar əsasında arıçıların ehtiyaclarına uyğun mövzular müəyyənləşdirilib və təlim proqramı formalaşdırılıb. Sərdar Hacıyev vurğulayıb ki, bu tədbirlər 2026–2030-cu illər üzrə Dövlət Proqramının kənd təsərrüfatı xidmətlərinin keyfiyyətinin artırılması, fermerlərin müasir aqrar xidmətlərə çıxışının genişləndirilməsi, informasiya-məsləhət xidmətlərinin və innovasiyaların yayımının inkişafı ilə bağlı prioritetləri ilə də uzlaşır.

 Şəki Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Elxan Usubov təlim proqramının Şəkidə keçirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb. O bildirib ki, arıçılıq Şəki və ətraf rayonlarda kənd təsərrüfatının mühüm istiqamətlərindən biri olmaqla yanaşı, regionun ənənəvi təsərrüfat sahələrindən biridir. İcra başçısı arıçıların müasir bilik və bacarıqlarının artırılmasının, arı xəstəliklərinin qarşısının alınması və biotəhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsinin sahənin dayanıqlı inkişafına mühüm töhfə verəcəyini qeyd edib.

 Təlim proqramı çərçivəsində yerli və beynəlxalq ekspertlərin iştirakı ilə arıçılıq sahəsində aktual mövzular üzrə təqdimatlar keçirilib. Təqdimatlarda arı xəstəliklərinin diaqnostikası, müasir mübarizə və profilaktika üsulları, biotəhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiqi, xəstəliklərin yayılmasının qarşısının alınması, düzgün baytarlıq yanaşmaları və beynəlxalq təcrübədə istifadə olunan effektiv idarəetmə metodları barədə ətraflı məlumat verilib. Beynəlxalq ekspert, professor Mustafa Necati Muz arı sağlamlığının qorunması, qlobal çağırışlar və müasir yanaşmalarla bağlı təcrübəsini iştirakçılarla bölüşərkən, sahə üzrə mütəxəssis Rəfiqə Qazi ölkəmizdə arıçılıq təsərrüfatlarında tətbiq olunan baytarlıq tədbirləri, profilaktik yanaşmalar və praktik təcrübələr haqqında təqdimatla çıxış edib. Təqdimatlar interaktiv müzakirələrlə davam edib, iştirakçıları maraqlandıran suallar cavablandırılıb.

 Üç gün davam edəcək proqram çərçivəsində Təlimçilər üçün Təlim (Training of Trainers – ToT) proqramı da təşkil olunacaq. Təlimin son günündə isə iştirakçılar Zaqatala rayonu Yuxarı Tala kəndində yerləşən nümunəvi arıçılıq təsərrüfatında praktiki məşğələlərə cəlb ediləcəklər. Burada iştirakçılar xəstəliklərin diaqnostikası, biotəhlükəsizlik tədbirləri və müasir arıçılıq idarəetmə metodları ilə tanış olacaq, beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan qabaqcıl yanaşmaların tətbiqi üzrə praktiki biliklər əldə edəcəklər.

 Gundemxeber.org